Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να μοιάζει με τις Μαλδίβες, τις Σεϋχέλλες ή την Καραϊβική για να μαγέψει. Έχει τη δική της ομορφιά, πιο κοντινή και πιο αληθινή.
Συντάκτης: Γρηγόρης Κεντητός
Η Ελλάδα δεν γεννήθηκε για να στέκεται μπροστά στον καθρέφτη των άλλων λαών αναζητώντας την αντανάκλασή της. Κι όμως, κάθε καλοκαίρι αναβιώνει η ίδια σχεδόν τελετουργία των συγκρίσεων. Οι «Μαλδίβες της Ελλάδας», οι «Σεϋχέλλες του Αιγαίου», η «Καραϊβική της Μεσογείου», η «Μπόρα Μπόρα του Ιονίου». Σαν να χρειάζεται ο τόπος μας ξένο διαβατήριο για να αναγνωριστεί η ομορφιά του.
Μόνο που η αλήθεια είναι πιο απλή και πιο βαθιά.
Τα Λιχαδονήσια δεν είναι Μαλδίβες. Η Ικαρία δεν είναι Σεϋχέλλες. Οι Αντίπαξοι δεν είναι Γαλλική Πολυνησία. Η Κρήτη δεν είναι Καραϊβική. Δεν έχουν τους ίδιους ουρανούς, την ίδια γεωγραφία, το ίδιο κλίμα ή την ίδια αίσθηση απομόνωσης. Έχουν όμως κάτι που συχνά λείπει από τους καταλόγους των εξωτικών ονείρων: ψυχή. Έχουν φως που χαράζει τη μνήμη, θάλασσες που μοιάζουν ζωγραφισμένες και τοπία που δεν χρειάζονται μετάφραση για να σε συγκινήσουν.
Γιατί επιμένουμε να συγκρίνουμε;
Επειδή ο σύγχρονος ταξιδιώτης αναζητά συντομεύσεις. Θέλει μια εικόνα που να χωρά σε μία φράση. «Μαλδίβες» σημαίνει τιρκουάζ νερά. «Σεϋχέλλες» σημαίνει λευκή άμμος και εντυπωσιακοί βράχοι. «Καραϊβική» σημαίνει λιμνοθάλασσες και εξωτικά χρώματα.
Έτσι γεννιούνται οι παρομοιώσεις.
Δεν είναι γεωγραφία. Δεν είναι επιστήμη. Είναι ένας πρόχειρος κώδικας επικοινωνίας. Ένας τρόπος να πεις: «Υπάρχει κάτι εδώ που θα σου κόψει την ανάσα».
Το λάθος αρχίζει όταν η Ελλάδα παρουσιάζεται ως φτωχός συγγενής κάποιου μακρινού παραδείσου. Σαν υποκατάστατο ενός ονείρου που βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά.
Μα η Ελλάδα δεν είναι αντίγραφο κανενός.
Είναι ο τόπος όπου το πεύκο ακουμπά το κύμα. Όπου η αλμύρα ανακατεύεται με το θυμάρι. Όπου μια ψαρόβαρκα μπορεί να γίνει πιο αξέχαστη από ένα πολυτελές θέρετρο. Όπου πίσω από κάθε παραλία υπάρχει ένα χωριό, μια ιστορία, ένα καφενείο, ένας άνθρωπος που σου θυμίζει ότι το ταξίδι δεν είναι μόνο εικόνα αλλά και βίωμα.
Τα Λιχαδονήσια έγιναν οι «Μαλδίβες της Ελλάδας» γιατί οι εικόνες τους μοιάζουν σχεδόν εξωπραγματικές. Οι μικρές νησίδες, τα ρηχά νερά και οι ανοιχτόχρωμες αμμουδιές δημιουργούν μια εντύπωση που πράγματι θυμίζει τροπικό τοπίο. Όμως κάτω από τον ίδιο ουρανό δεν υπάρχουν φοίνικες και κοραλλιογενείς ύφαλοι. Υπάρχει το ελληνικό καλοκαίρι. Κι αυτό αρκεί.
Η παραλία Σεϋχέλλες της Ικαρίας κουβαλά τη σύγκριση ακόμη και στο όνομά της. Οι λευκοί βράχοι, τα γαλάζια νερά και η άγρια μορφολογία της γης κάνουν τον επισκέπτη να καταλαβαίνει γιατί επικράτησε αυτή η παρομοίωση. Κι όμως, η πραγματική της δύναμη δεν βρίσκεται σε όσα θυμίζει, αλλά σε όσα δεν μοιάζουν με τίποτα άλλο.
Στην Κρήτη, ο Μπάλος και το Ελαφονήσι προκαλούν την ίδια απορία σχεδόν σε κάθε επισκέπτη: «Είναι δυνατόν να βρίσκεται αυτό στην Ελλάδα;». Οι λιμνοθάλασσες, τα ανοιχτά χρώματα και οι ροζ αποχρώσεις της άμμου δημιουργούν μια εικόνα που μοιάζει να ξέφυγε από τροπικό φυλλάδιο διακοπών. Κι όμως, πίσω από αυτή την ομορφιά στέκονται οι άνεμοι, τα βουνά και η άγρια κρητική γη.
Στους Αντίπαξους, το Βουτούμι γίνεται η μεγάλη απόδειξη ότι το Ιόνιο έχει τη δική του ξεχωριστή μαγεία. Το νερό μοιάζει να φωτίζεται από μέσα. Το γαλάζιο γίνεται σχεδόν διάφανο. Και τότε εμφανίζονται οι συγκρίσεις με τη Μπόρα Μπόρα. Όχι γιατί οι δύο τόποι είναι ίδιοι, αλλά γιατί και οι δύο καταφέρνουν να γεννούν το ίδιο συναίσθημα θαυμασμού.
Ο Κάλαμος θυμίζει σε κάποιους εικόνες από την Ταϊλάνδη. Το Κάθισμα της Λευκάδας ξυπνά αναφορές στο Κανκούν. Όμως κάθε τέτοια σύγκριση αποκαλύπτει τελικά περισσότερο τη φαντασία του επισκέπτη παρά την πραγματικότητα του τόπου.
Γιατί ο Κάλαμος δεν είναι Ταϊλάνδη.
Είναι ένας ελληνικός παράδεισος όπου το πράσινο κατηφορίζει μέχρι τη θάλασσα.
Και το Κάθισμα δεν είναι Κανκούν.
Είναι η δύναμη του Ιονίου σε μια παραλία που συνδυάζει το άγριο τοπίο με τον παλμό του καλοκαιριού.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το ουσιαστικότερο συμπέρασμα.
Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη να μεταμφιεστεί σε εξωτικό προορισμό για να γίνει επιθυμητή. Δεν διαθέτει τα ξύλινα bungalows πάνω από τον ωκεανό ούτε τις απέραντες ατόλες του Ινδικού. Διαθέτει όμως κάτι διαφορετικό: μια απίστευτη ποικιλία εικόνων μέσα σε μικρές αποστάσεις, μια σχέση ανθρώπου και τοπίου που παραμένει ζωντανή και μια ομορφιά που δεν εξαντλείται σε μια φωτογραφία.
Από την Εύβοια μέχρι την Ικαρία και από το Ιόνιο μέχρι την Κρήτη, ο ελληνικός χάρτης είναι γεμάτος μικρές υπενθυμίσεις ότι το θαύμα δεν βρίσκεται πάντα στην άλλη άκρη του κόσμου.
Μήπως τελικά το πιο εξωτικό καλοκαίρι βρίσκεται πολύ πιο κοντά απ’ όσο νομίζουμε;
Αν κάποιος έχει τη δυνατότητα να ταξιδέψει στις Μαλδίβες, στις Σεϋχέλλες ή στη Μπόρα Μπόρα, ασφαλώς και αξίζει να το κάνει. Είναι προορισμοί μοναδικοί.
Αλλά αν δεν μπορεί, δεν σημαίνει ότι χάνει το όνειρο.
Ίσως το όνειρο να περιμένει ήδη σε μια βάρκα που φεύγει για τα Λιχαδονήσια. Σε ένα πρωινό φως στους Αντίπαξους. Σε μια στροφή που αποκαλύπτει το Ελαφονήσι. Σε μια ήσυχη παραλία του Καλάμου.
Και ίσως η μεγαλύτερη αδικία που κάνουμε στην Ελλάδα να είναι ότι προσπαθούμε διαρκώς να τη συγκρίνουμε με κάτι άλλο.
Γιατί πολλές φορές ο τόπος αυτός δεν θυμίζει κανέναν.
Και γι’ αυτό ακριβώς μένει αξέχαστος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου