Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο συνεδριάζει υπό τη σκιά νέας γεωπολιτικής κρίσης - Ο πόλεμος Ιράν–ΗΠΑ εκτροχιάζει τα σχέδια για την οικονομία
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ετοιμάζονταν να συμφωνήσουν σε ένα σχέδιο για την αναζωογόνηση της οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τη μείωση της εξάρτησης από μεγάλες δυνάμεις όπως οι ΗΠΑ και η Κίνα. Όμως τα σχέδια αυτά ανατράπηκαν αιφνιδιαστικά.
Σύμφωνα με εκτενές δημοσίευμα του Politico, ο πόλεμος ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ και το Ιράν κυριάρχησε στην ατζέντα της συνόδου κορυφής της ΕΕ, μετατρέποντας μια συζήτηση για τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε αγώνα δρόμου για την αντιμετώπιση μιας άμεσης ενεργειακής κρίσης.
Εκτίναξη τιμών ενέργειας και φόβος για νέο κύμα πληθωρισμού
Με την τιμή του πετρελαίου να κινείται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, οι ηγέτες της ΕΕ επικεντρώνονται κυρίως στο πώς θα προστατεύσουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις από την εκτόξευση του ενεργειακού κόστους.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προειδοποίησε ότι η Ευρώπη πρέπει να δράσει άμεσα για να περιορίσει τις επιπτώσεις της κρίσης. «Είναι κρίσιμο να μειώσουμε τον αντίκτυπο των τιμών», δήλωσε πριν από τη σύνοδο, υπογραμμίζοντας ότι η Ένωση χρειάζεται επειγόντως μέτρα που θα μειώσουν τους λογαριασμούς ενέργειας για τους πολίτες.
Διπλωμάτες της ΕΕ εκτιμούν ότι η νέα αστάθεια που προκαλούν οι επιθέσεις του Ιράν στη Μέση Ανατολή έχει μετατρέψει μια ήδη δύσκολη κατάσταση σε πλήρη ενεργειακή έκτακτη ανάγκη.
Φόβοι για άνοδο λαϊκιστικών και αντιευρωπαϊκών δυνάμεων
Η εκτίναξη των τιμών ενέργειας προκαλεί έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Οι διπλωμάτες φοβούνται ότι ένας νέος κύκλος πληθωρισμού μπορεί να οδηγήσει σε ενίσχυση λαϊκιστικών και αντιευρωπαϊκών κομμάτων, επαναλαμβάνοντας το πολιτικό σκηνικό που δημιουργήθηκε μετά την ενεργειακή κρίση του 2022.
Η εμπειρία εκείνης της περιόδου, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε τεράστια άνοδο στις τιμές ενέργειας, παραμένει νωπή για πολλές κυβερνήσεις της Ευρώπης.
Διχασμός στην Ευρώπη για τη στάση απέναντι στον Τραμπ
Παράλληλα, η ΕΕ εμφανίζεται βαθιά διχασμένη ως προς το πώς πρέπει να αντιδράσει στον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και τη στρατιωτική κλιμάκωση με το Ιράν.
Μια ομάδα χωρών, με επικεφαλής τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, πιέζει για μια πιο σαφή καταδίκη των στρατιωτικών ενεργειών μέσω των συμπερασμάτων της συνόδου. Ωστόσο άλλες χώρες, όπως η Γερμανία, εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικές, φοβούμενες ότι μια σκληρή στάση απέναντι στην Ουάσιγκτον θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τις εμπορικές σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ.
Όπως δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης στο Politico, «δεν θέλουμε εμπορική κλιμάκωση. Θέλουμε τις ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και στο πλευρό της Ουκρανίας».
Μπλόκο Όρμπαν για την Ουκρανία
Την ίδια στιγμή, ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν απειλεί να μπλοκάρει ένα πακέτο δανείου 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, προκαλώντας έντονη ενόχληση στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η ένταση στις συζητήσεις με τη Βουδαπέστη βρίσκεται σε πρωτοφανή επίπεδα, με αρκετές χώρες να εξετάζουν ακόμη και νομικές κινήσεις κατά της Ουγγαρίας για παραβίαση της αρχής της «ειλικρινούς συνεργασίας» στην ΕΕ.
Η ενεργειακή πολιτική διχάζει και πάλι την Ένωση
Παράλληλα, αναζωπυρώνεται και η διαμάχη για το μέλλον της ενεργειακής πολιτικής της Ευρώπης. Μια ομάδα χωρών της Βόρειας Ευρώπης, μαζί με την Ισπανία, στηρίζουν το σύστημα εμπορίας ρύπων (ETS) και τη μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ως μέσο για μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία. Αντίθετα, χώρες όπως η Ιταλία και η Πολωνία ζητούν αλλαγές στο σύστημα, φοβούμενες ότι μπορεί να οδηγήσει σε νέες αυξήσεις τιμών σε οικονομίες που εξακολουθούν να εξαρτώνται από τα ορυκτά καύσιμα.
Η νέα πραγματικότητα των πολλαπλών πολέμων
Η γεωπολιτική ένταση δημιουργεί και νέα προβλήματα για την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Η αυξημένη ζήτηση για όπλα λόγω των πολέμων στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή προκαλεί τεράστια πίεση στην παραγωγική ικανότητα των ευρωπαϊκών εταιρειών.
Ο διευθύνων σύμβουλος της ιταλικής αμυντικής βιομηχανίας Leonardo, Ρομπέρτο Τσινγκολάνι, παραδέχθηκε ότι η βιομηχανία δυσκολεύεται να καλύψει τη ζήτηση. «Ο αριθμός των πολέμων αυξάνεται ταχύτερα από την ικανότητα παραγωγής μας», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η Ευρώπη ξανά σε κατάσταση κρίσης
Το αποτέλεσμα είναι ότι, για ακόμη μία φορά, η ευρωπαϊκή ατζέντα καθορίζεται από γεωπολιτικές εξελίξεις που ξεκινούν εκτός Ευρώπης. Αντί να συζητούν για την ανταγωνιστικότητα και το μέλλον της οικονομίας της ΕΕ, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται και πάλι αντιμέτωποι με μια νέα κρίση που απειλεί την οικονομική και πολιτική σταθερότητα της ηπείρου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου