Σάββατο 10 Ιουνίου 2023

Ο Σωκράτης και η τεχνητή νοημοσύνη… Θα προσχωρήσουμε στον μεταδημοκρατικό αυταρχισμό!;; Το διακύβευμα των εκλογών!

Ο Σωκράτης και η τεχνητή νοημοσύνη… Θα προσχωρήσουμε στον μεταδημοκρατικό αυταρχισμό!;; Το διακύβευμα των εκλογών!

Η Carissa Véliz γράφει: «Δεν αντιμετωπίζουμε μια απλή εναλλαγή μεταξύ ενός κόμματος της δεξιάς και ενός κόμματος της αριστεράς, αυτό που αποφασίζεται είναι αν η Ισπανία (σσ Ελλάδα) μπει ή όχι στον δρόμο του μεταδημοκρατικού αυταρχισμού που διεισδύει στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες». ( σσ αυτό θα έπρεπε να είναι το διακύβευμα ιδίως για τις ελληνικές εκλογές… εδώ κρίνεται ξανά η τύχη του Σωκράτη) Η 4η Βιομηχανική επανάσταση υπό το πρίσμα της λογικής του Σωκράτη.. Η Τεχνητή Νοημοσύνη συνάδει με το ελληνικό πνεύμα;

Απώλεια δεξιοτήτων στην τεχνητή νοημοσύνη
Η ανησυχία ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να υποβαθμίσει τις γνωστικές μας ικανότητες δεν είναι νέα και αξίζει να αναρωτηθούμε εάν η περαιτέρω αυτοματοποίηση θα οδηγήσει σε απώλεια εξειδικευμένων γνώσεων.
«Χρησιμοποιήστε το ή χάστε το», μου έλεγε η δασκάλα μου στα Λατινικά. Και είχε δίκιο. Δεκαετίες αργότερα, δεν θα μπορούσα να αρνηθώ τα λατινικά ρήματα αν η ζωή μου εξαρτιόταν από αυτό…
ο αυτοματισμός αποτυγχάνει ή απαιτεί ανθρώπινη παρέμβαση, οι αποσπασμένοι πιλότοι είναι λιγότερο ικανοί να ξεπεράσουν επικίνδυνες καταστάσεις.

Όταν ένα θέμα δίνει πολλά για συζήτηση, διαβάστε όλα όσα πρέπει να ειπωθούν.

Η τεχνητή νοημοσύνη (AI) είναι ο απόλυτος αυτοματισμός. Η φιλοδοξία είναι να δημιουργήσουμε ένα είδος εργαλείου που μπορεί να αναλάβει όσο το δυνατόν περισσότερες από τις εργασίες μας. Καθώς βασιζόμαστε ολοένα και περισσότερο στην τεχνητή νοημοσύνη σε περισσότερους τομείς της ζωής, αξίζει να αναρωτηθούμε εάν και σε ποιο βαθμό η περαιτέρω αυτοματοποίηση θα οδηγήσει σε απώλεια τεχνογνωσίας.

Η ανησυχία ότι η τεχνολογία θα μπορούσε να υποβαθμίσει τις γνωστικές μας ικανότητες δεν είναι νέα. Στον Φαίδρο του Πλάτωνα, ο Σωκράτης υποστήριξε ότι η γραφή θα έκανε τους ανθρώπους να εμπιστεύονται υπερβολικά τις εξωτερικές πηγές παρά τη δική τους κατανόηση.
Ο Σωκράτης πίστευε ότι η γραφή θα περιόριζε τη μνήμη των ανθρώπων και ότι δεν μπορούσε να προσφέρει το ίδιο επίπεδο κατανόησης και διαλόγου που μπορεί να επιτευχθεί από τη λεκτική επικοινωνία, όπου οι ιδέες μπορούν να αμφισβητηθούν και να τελειοποιηθούν μέσω της συνομιλίας. Σε αντίθεση με τον ζωντανό διάλογο, ο γραπτός λόγος στερείται της ικανότητας προσαρμογής σε διαφορετικά περιβάλλοντα και ως εκ τούτου μπορεί εύκολα να παρερμηνευτεί ή να παρεξηγηθεί. Το σενάριο δεν ανταποκρίνεται.

Είχε δίκιο ο Σωκράτης που ανησυχούσε για το γράψιμο; είμαι διχασμένος. Από τη μια υπερασπίζομαι λυσσαλέα τον γραπτό λόγο. Τα βιβλία είναι ένα από τα καλύτερα κομμάτια της ζωής. Σας επιτρέπουν να ζήσετε πολλές ζωές σε μία, να ταξιδέψετε σε μακρινά μέρη από την άνεση του καναπέ σας, να εξερευνήσετε ιδέες που ποτέ δεν θα είχατε σκεφτεί, να συναντήσετε ανθρώπους που δεν θα είχατε γνωρίσει ποτέ. Η γραφή κράτησε τον Σωκράτη ζωντανό σε όλους αυτούς τους αιώνες. Ευχαριστώ Πλάτωνα.

Η λέξη στα χαρτιά έχει διευκολύνει τη συσσώρευση και την ανταλλαγή γνώσεων. Ακόμα κι αν οι πρόγονοί μας είχαν καταπληκτικές αναμνήσεις, δεν μπορούσαν να απομνημονεύσουν ολόκληρη τη Βιβλιοθήκη Bodleian, στην οποία έχω την τύχη να έχω πρόσβαση.

Το γράψιμο βελτιώνει τη σκέψη. Ο ρυθμός της διαδικασίας επιτρέπει τον αβίαστο στοχασμό και η δυνατότητα επεξεργασίας προκαλεί τελειοποίηση. Η εξωτερίκευση λέξεων σε χαρτί ή σε οθόνη εκφορτώνει τη γνωστική επεξεργασία και διευκολύνει τον χειρισμό περίπλοκων επιχειρημάτων, με τον ίδιο τρόπο που είναι ευκολότερο να κάνετε μεγάλους πολλαπλασιασμούς στο χαρτί παρά στο κεφάλι σας. Το γράψιμο δεν είναι μόνο να εκφράσει κανείς αυτό που σκέφτεται, αλλά πάνω από όλα να ανακαλύψει τι σκέφτεται εν κινήσει.

Ωστόσο, ο Σωκράτης είχε δίκιο ότι η γραφή μάλλον έχει βλάψει τη μνήμη μας. Πριν από αιώνες, οι άνθρωποι απομνημόνευαν ολόκληρα βιβλία, λέξη προς λέξη. Δεν μπορώ καν να θυμηθώ τον τρέχοντα αριθμό τηλεφώνου μου.

Και? Είναι σημαντική η μνήμη; Αν έχω πάντα μαζί μου το κινητό μου, τι σημασία έχει αν δεν θυμάμαι τον δικό μου αριθμό; Βασικό στοιχείο είναι η αξιοπιστία. Εάν η τεχνητή νοημοσύνη είναι αξιόπιστη, δεν φαίνεται πολύ ανησυχητικό να χάσουμε κάποιες ικανότητες. Αλλά υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερις τρόποι με τους οποίους η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι αναξιόπιστη.

Πρώτα απ ‘όλα, το AI είναι (προς το παρόν) ακριβό. Η λειτουργία ισχυρών συστημάτων απαιτεί πολύ υπολογισμό, ο οποίος με τη σειρά του χρειάζεται μεγάλη ισχύ. Τα τσιπ, οι μπαταρίες και οι συσκευές βασίζονται σε πρώτες ύλες όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και το νικέλιο – πεπερασμένοι πόροι που θα μπορούσαν να εξαντληθούν.

Δεύτερον, οι περισσότερες εφαρμογές που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη είναι συνδεδεμένες στο διαδίκτυο και οτιδήποτε είναι συνδεδεμένο στο διαδίκτυο μπορεί να χακαριστεί.

Το Ransomware (όταν ένας χάκερ ουσιαστικά κλέβει έναν υπολογιστή και απαιτεί λύτρα για την κυκλοφορία του) είναι ένα παράδειγμα των κινδύνων. Πριν από δύο δεκαετίες, τα εργοστάσια, οι σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής, τα νοσοκομεία, τα αεροδρόμια και τα γραφεία τροφοδοτούνταν με αναλογικά εργαλεία, τα οποία είναι πιο στιβαρά από τα ψηφιακά ισοδύναμα. Πολλά από τα σημερινά ιδρύματα δεν έχουν πλέον την επιλογή να συναλλάσσονται με το χέρι ή δεν έχουν διατηρήσει τις απαραίτητες αναλογικές δεξιότητες. Όταν η εταιρεία μετάλλων και ηλεκτρικής ενέργειας Norsk Hydro έλαβε ζήτηση λύτρων, κατάφερε να αποφύγει το κλείσιμο μεταβαίνοντας σε χειροκίνητες λειτουργίες, αλλά μόνο χάρη στους ηλικιωμένους υπαλλήλους και άλλους εργάτες που βγήκαν από τη σύνταξη για να βοηθήσουν.

Σε είκοσι χρόνια από τώρα, η γενιά που ξέρει πώς να κάνει τα πράγματα να λειτουργούν αναλογικά δεν θα υπάρχει πλέον για να μας βοηθήσει. Ο στόχος που έχουμε μπροστά μας είναι να κάνουμε την ψηφιακή πολύ πιο εύρωστη από ό,τι είναι σήμερα, ενώ παράλληλα θα βελτιώσουμε τις αναλογικές μας δεξιότητες για να τις δημιουργήσουμε αντίγραφα ασφαλείας.

Τρίτον, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να είναι αναξιόπιστη επειδή διευθύνεται από μερικούς ισχυρούς τεχνολογικούς γίγαντες. Μια εταιρεία όπως η OpenAI θα μπορούσε να αποφασίσει να αυξήσει τις τιμές της, να εισαγάγει συνθήκες εκμετάλλευσης ή να αλλάξει τον αλγόριθμό της προς το χειρότερο, και αν έχουμε καταλήξει να βασιζόμαστε στο AI της, είμαστε στο έλεός τους.

Τέταρτο και πιο σημαντικό, η τρέχουσα τεχνητή νοημοσύνη έχει αναξιόπιστη σχέση με την αλήθεια. Ο πιο δημοφιλής τύπος AI βασίζεται σε νευρωνικά δίκτυα. Ένα AI όπως το ChatGPT λειτουργεί αναλύοντας στατιστικά τα κείμενα που του παρέχονται και δημιουργώντας συναρπαστικές απαντήσεις με βάση τα δεδομένα εκπαίδευσής του. Αλλά δεν χρησιμοποιεί λογική ούτε βασίζεται σε εμπειρικά στοιχεία. Δεν έχει εργαλεία για να εντοπίσει την αλήθεια. Ως αποτέλεσμα, συχνά «παραισθάνεται» ή κατασκευάζει πειστικές απαντήσεις (βάσει της στατιστικής του ανάλυσης) που ωστόσο είναι ψευδείς. Όταν του ζήτησα να αναφέρει δέκα βιβλία της Carissa Véliz, επινόησε εννέα εύλογους αλλά ψευδείς τίτλους.

Η αναξιοπιστία του AI θα πρέπει να μας κάνει να σκεφτούμε δύο φορές τις ικανότητες που χάνουμε από αυτό. Ακόμα κι αν το AI ήταν πιο αξιόπιστο, θα είχαμε λόγους να μην θέλουμε να χάσουμε ορισμένες ικανότητες. Ας θυμηθούμε τον Σωκράτη, τη γραφή και τη μνήμη.

Η μνήμη και η προσοχή σχετίζονται. Το κλειδί για να θυμάστε κάτι είναι να μπορείτε να το προσέχετε. Εάν το γράψιμο έχει αποδυναμώσει τη μνήμη μας, το εύρος της προσοχής μας έχει επίσης επιδεινωθεί και πιθανώς διαβρώνεται περαιτέρω με την ψηφιακή τεχνολογία.

Καθώς γράφω αυτό το άρθρο, η προσοχή μου συνεχίζει να αναπηδά — από την κενή σελίδα στις αναφορές, σε ένα κείμενο από τη μητέρα μου, σε εκατοντάδες ειδοποιήσεις μέσων κοινωνικής δικτύωσης και μισή ώρα αργότερα, πίσω σε αυτά τα γράμματα. —. Αυτά τα άλματα με εμποδίζουν να φτάσω στην ευχαρίστηση της εμπειρίας ροής (κατάσταση ροής) που μπορεί να προκύψει μετά από ώρες παρατεταμένης συγκέντρωσης.

Συχνά θεωρείται ότι η περισσότερη αυτοματοποίηση θα μας επιτρέψει να επικεντρωθούμε σε πιο ουσιαστικές εργασίες. Μου φαίνεται απίθανο. Το πλυντήριο είναι μια φανταστική εφεύρεση, αλλά δεν ήρθε μόνο του. Χάρη στο πλυντήριο, μπορεί να μην αφιερώνω τόσο χρόνο στο πλύσιμο ρούχων όσο η γιαγιά μου, αλλά ξοδεύω περισσότερο χρόνο στο email από ό,τι εκείνη στο πλύσιμο ρούχων. Και βάζω στοίχημα ότι είχε περισσότερο χώρο για να κάνει ενδιαφέρουσες σκέψεις ενώ πλένονταν από ό,τι εγώ όταν στέλνω email. Η εμπειρία του πλυσίματος ρούχων – η αίσθηση του νερού να τρέχει στα χέρια σας, για παράδειγμα – είναι επίσης πιο ευχάριστη για τη σωματική μας εμπειρία από το να κοιτάμε μια οθόνη όλη μέρα.

Όσον αφορά τη γραφή, ο αυτοματισμός θα μπορούσε να αποδυναμώσει ή να εξαλείψει ορισμένες από τις δεξιότητες κριτικής σκέψης που αποκτήσαμε όταν αποφασίσαμε να αγνοήσουμε τον Σωκράτη και να αγκαλιάσουμε τον γραπτό λόγο. Εάν χρησιμοποιούμε chatbot για να γράψουμε για εμάς, στην καλύτερη περίπτωση, μπορεί να λάβουμε ένα περισσότερο ή λιγότερο αποδεκτό προϊόν με ένα κλάσμα του χρόνου και της προσπάθειας που θα χρειαζόταν για να γράψουμε χειροκίνητα, αλλά θα έχουμε χάσει τη διαδικασία. Το γράψιμο είναι ένας τρόπος να οξύνουμε τις γνωστικές μας δεξιότητες.

Εάν οι μαθητές μας συνηθίσουν να βασίζονται σε chatbot για να γράφουν τις εργασίες τους, θα μπορούσαν να χάσουν τις δεξιότητες δημιουργικής και κριτικής σκέψης. Μεταξύ των δεξιοτήτων που βελτιώνει η γραφή είναι η ενσυναίσθηση. Όταν γράφεις πρέπει να μπαίνεις στη θέση του αναγνώστη. Θα καταλάβει τι προσπαθείτε να επικοινωνήσετε; Είστε σίγουροι ότι δεν θα τους βαρεθείτε; Λαμβάνετε υπόψη σας άλλες απόψεις; Οι κοινωνικές δεξιότητες είναι μερικές από τις πιο πολύτιμες που διαθέτουμε. καλά θα κάνουμε να μην τα χάσουμε.

Καθώς το αεροπλάνο στο οποίο βρίσκομαι προσγειώνεται με ασφάλεια στον διάδρομο προσγείωσης παρά την καταιγίδα, νομίζω ότι πρέπει να δώσουμε προσοχή στον παλιό μου δάσκαλο και να χρησιμοποιήσουμε όποιες δεξιότητες δεν θέλουμε να χάσουμε.(άρθρο της Carissa Véliz Διδάκτωρ Φιλοσοφίας από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, είναι καθηγήτρια στο Ινστιτούτο Ηθικής και Τεχνητής Νοημοσύνης και ερευνήτρια στο Hertford College του ίδιου πανεπιστημίου. Είναι συγγραφέας του βιβλίου «Η ιδιωτικότητα είναι δύναμη. Δεδομένα, επιτήρηση και ελευθερία στην ψηφιακή εποχή» (Debate). elpais 2/6/23)

πηγη: dimpenews.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου