Γράφει ο Δημήτριος Τσότρας, μέλος της Ε.Ο.Ν. Πειραιώς
Εάν προσπαθήσεις να παρακολουθήσεις ως εξωτερικός παρατηρητής την καθημερινότητα του συγχρόνου ανθρώπου, στην καλύτερη περίπτωση θα κλάψεις πικρώς από την απογοήτευση.
Σκυμμένα κεφάλια στον δρόμο να κοιτούν ένα κινητό. 12χρονα παιδιά να χορεύουν μόνα τους μπροστά σε μία κάμερα, προκειμένου να γίνουν “viral” στο TikTok, απροστάτευτα στις ορέξεις κάθε ανωμάλου. Μεγάλοι άνθρωποι να βγάζουν φωτογραφία το μπιφτέκι που τρώνε στην ταβέρνα, ώστε να το στείλουν σε γνωστούς και φίλους.
Κάθε προσωπική μας στιγμή μετατρέπεται σε δημόσιο θέαμα. Η δημοσιοποίηση αυτή τείνει πλέον να “επιβληθεί” σε καθένα από εμάς ως ένας σύγχρονος ύπουλος εθισμός. Τα social media έχουν πάψει να έχουν ως κύριο ρόλο την επικοινωνία και την υγιή ενημέρωση και μετατρέπονται σε ένα ναρκωτικό. Το ατελείωτο σκρολάρισμα, τα άπειρα μικρά μικρά βίντεο, η περιέργεια για παρακολούθηση της ζωής του άλλου, η εγωιστική σύγκριση και ζήλεια, αλυσοδένουν τον άνθρωπο με το κινητό κάνοντάς τον δούλο του. Ο άνθρωπος μετατρέπεται χωρίς να το καταλάβει σε έναν ψηφιακό σκλάβο αλγορίθμων που εκείνοι των καθοδηγούν σε καταναλωτικές κατευθύνσεις ανάλογα με τις κερδοσκοπικές επιδιώξεις των πολυεθνικών εταιρειών.
Το τελευταίο χρονικό διάστημα έχει ανοίξει στον δημόσιο διάλογο και σε θεσμικό επίπεδο η συζήτηση για απαγόρευση της χρήσης των πλατφορμών κοινωνικών δικτύων σε παιδιά κάτω των 15 ετών και ο περιορισμός της στους ανηλίκους 15 έως 18 ετών. Η κυβέρνηση φέρεται να έχει αποφασίσει να προχωρήσει άμεσα σε νομοθετικές πρωτοβουλίες οι οποίες θα έχουν ισχύ από το 2027. Οι περιορισμοί και οι απαγορεύσεις αυτές κινούνται σε σωστό σκεπτικό, αλλά κρύβουν και παγίδες οι οποίες θα πρέπει να διευκρινιστούν.
Οι συγκεκριμένες πλατφόρμες, πλέον, λειτουργούν ως εργαλεία κέρδους μέσα στο καπιταλιστικό παιχνίδι της αγοράς. Οι αλγόριθμοι εθίζουν επικίνδυνα και ύπουλα τον άνθρωπο με μικρά και ατελείωτα βίντεο, ώστε ο χρήστης να παραμένει άβουλος θεατής για πολλές ώρες μπροστά στην οθόνη “καταναλώνοντας” οπτικό υλικό, αλλά και διαφημίσεις. Όπως, λοιπόν, δεν θα δίναμε αλκοόλ σε ένα μικρό παιδί για να προστατεύσουμε την σωματική και ψυχική του υγεία, έτσι είναι απαραίτητο να το προφυλάξουμε από τον εθισμό στο κινητό και την επικίνδυνη δημοσιοποίηση προσωπικών του στιγμών στον βούρκο του διαδικτύου.
Ο εθισμός, όμως, δεν αφορά μόνο τις πλατφόρμες των social media. Ιστοσελίδες πορνογραφίας, τζόγου, gaming επιφέρουν καταστροφικές συνέπειες σε μικρούς και μεγάλους. Προβλήματα οράσεως, παχυσαρκία, κατάθλιψη, κοινωνική απομόνωση, μόνιμη κύρτωση της σπονδυλικής στήλης είναι κάποιες από αυτές. Η κοινωνία και το κράτος δεν μπορούν να μένουν άλλο απαθείς μπροστά σε αυτό το τσουνάμι που καταπνίγει ψυχές μέρα με τη μέρα.
Ο βασικός προβληματισμός για το συγκεκριμένο πολυσυζητημένο νομοσχεδίου, αφορά όχι την απαγόρευση τέτοιων πλατφορμών σε ανηλίκους, αλλά την ταυτοποίηση. Η κυβέρνηση έχει αποδείξει εδώ και χρόνια ότι χρησιμοποιεί κοινωνικά ζητήματα για περαιτέρω έλεγχο και παρακολούθηση των πολιτών, απαγόρευση και περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης, αποκλεισμό πολιτικών αντιπάλων από τη δημόσια ζωή, ψηφιακό φακέλωμα. Το είδαμε επί κορονοϊό, όπου για “χάρη της δημόσιας υγείας”, ο πολίτης παρακολουθούταν συνεχώς για ποιο λόγο βγαίνει έξω από το σπίτι του και ποιες ώρες, αν έχει κάνει εμβόλιο και εάν όχι είχε οικονομικές συνέπειες από πρόστιμα μέχρι και να χάσει τη δουλειά του. Για “χάρη της δημόσιας ασφάλειας” ψηφίστηκε νόμος απαγορεύσεων και περιορισμού διαδηλώσεων και πορειών, ενώ παρακολουθούθηκαν και παρακολουθούνται χιλιάδες Έλληνες πολίτες (“νομίμως” και παρανόμως) και πολιτικοί αντίπαλοι.
Ελλοχεύει ο κίνδυνος η κυβέρνηση την ταυτοποίηση ανηλίκων να την μετατρέψει σε ταυτοποίηση ενηλίκων, με αποτέλεσμα να φακελοποιούνται ψηφιακώς περαιτέρω οι Έλληνες πολίτες και να διώκονται για τις απόψεις και τηn πολιτική τους δράσης. H ταύτιση διαδικτυακών λογαριασμών με συγκεκριμένες ταυτότητες (και αύριο πιθανόν με τον έναν και μοναδικό προσωπικό αριθμό) θα φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα. Αντί ο άνθρωπος να απελευθερωθεί από την κακή χρήση της τεχνολογίας θα καταντήσει σε έναν πιο εξαρτημένο ψηφιακό σκλάβο, όπου κάθε του ψηφιακό αποτύπωμα θα ελέγχεται από το κράτος-πατερούλη.
Αρχικά, είναι αναγκαία η ολοκληρωτική απαγόρευση των ιστοτόπων πορνογραφικού υλικού και τζόγου στην Ελλάδα. Πρέπει να αποκλειστεί εντελώς η πρόσβαση σε τέτοιες ιστοσελίδες, οι οποίες καταστρέφουν οικογένειες, εθίζουν τον άνθρωπο και “ρουφάνε” δισεκατομμύρια ευρώ από τους Έλληνες και το ελληνικό ΑΕΠ. Έπειτα, να ανοίξει ο διάλογος για την χρήση των κοινωνικών δικτύων από ανηλίκους με σεβασμό στην προσωπική ελευθερία της έκφρασης και της διαδικτυακής επικοινωνίας. Η ισορροπία μεταξύ “ψηφιακής ελευθερίας” και “ψηφιακής ασφάλειας” είναι μία δύσκολη και πολυπαραγοντική εξίσωση, η οποία θα πρέπει να εξεταστεί προσεχτικά από όλες τις πλευρές.
Πέρα από τις απαγορεύσεις και το ποινικό πλαίσιο, χρειάζεται όλοι μαζί να καταπολεμήσουμε την ρίζα του προβλήματος. Τα πάθη μας, οι κακίες και οι ζήλειες, γιγαντώνονται μέσα από την χρήση της τεχνολογίας, αλλά βρίσκονται μέσα μας. Μόνο η Πνευματική Ζωή, η συμμετοχή στα Μυστήρια της Εκκλησίας μας, η συχνή Εξομολόγηση και Θεία Κοινωνία, θα μας ελευθερώσουν από τα πάθη και τις εξαρτήσεις. Σε επίπεδο σχολείου θα πρέπει να υπάρχει καλύτερη ενημέρωση από δασκάλους και ψυχολόγους για τους κινδύνους που κρύβουν οι πολλές ώρες στο κινητό και το διαδίκτυο. Οι γονείς να μην αφήνουν για ώρες τα παιδιά μπροστά από ένα τάμπλετ ή ένα κινητό, χωρίς να γνωρίζουν τι παρακολουθεί και με ποιους επικοινωνεί. Η άσκηση, η άθληση, η βόλτα με παρέες, η εξόρμηση στη φύση, η μουσική, οι τέχνες είναι φυσιολογικές και θετικές δραστηριότητες που βοηθούν στην κοινωνικοποίηση και την σωματική και ψυχολογική ενδυνάμωση του παιδιού και του νέου ανθρώπου. Είναι κοινωνική και ανθρώπινη ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε ότι ο πραγματικός κόσμος είναι έξω από τις οθόνες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου