«Σκέψεις στον καθρέπτη». Αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς

Κ.Σ.

Ο αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς μια Κυριακή, σε ομιλία,  εξέφρασε μια επιθυμία, αλλά, συγχρόνως, και ένα φόβο… Να υπήρχε ένας φανταστικός καθρέπτης, που μπροστά του να ανασκοπήσουμε  όλες τις σκέψεις της ημέρας και να τις επιθεωρήσουμε.  Να τις αφήσουμε, είπε, να περάσουν από μπροστά μας σαν εικόνες του κινηματογράφου. «Τι ποικιλία! Τι μωσαϊκό! Από το μεγαλείο πέφτει στη μιζέρια, από την ομορφιά στην ασχήμια, από την αρετή στην αμαρτία! Κι όλα αυτά σε μία μέρα!».

Ας διαβάσουμε αποσπάσματα της ομιλίας του αυτής και ας νιώσουμε  πόσο δύσκολο είναι το καθρέφτισμα των σκέψεών μας°  αλλά αυτός ο καθρέπτης, όσο τίποτα άλλο, θα μας έκανε καλύτερους ανθρώπους, όπως μας διαβεβαιώνει ο αγ. Νικόλαος.

Και να αμέσως, μία σκέψη για την οποία θα έσπαζα τον καθρέπτη, όταν θα μου εμφανιζόταν σ’ αυτόν. Είναι η σκέψη για τον ψευδή πατριωτισμό και την προδοσία της πατρίδας. Η πατρίδα μου βρίσκεται σε δύσκολη θέση, και γνωρίζω πως είμαι υποχρεωμένος ως γιός της να την υπερασπιστώ για να τη σώσω. Προκαλώ πατριωτικές συγκεντρώσεις, όπου εμψυχώνω τους πολίτες αυτής της χώρας,  που βρίσκεται σε κίνδυνο. Τους οδηγώ μέχρι δακρύων τρυφερότητας για την πατρίδα των πατέρων τους και μέχρι λυσσαλέας αγανάκτησης για τους φαύλους εχθρούς. Εκτός αυτού, επισκέπτομαι τα γραφεία των πατριωτικών οργανώσεων, γράφω άρθρα σε εφημερίδες, μοιράζω προκηρύξεις κατά των εχθρών, παίρνω μέρος σε κάθε πατριωτική εκδήλωση.

Όμως η σκέψη μου δεν συμφωνεί με τη γλώσσα μου. Η σκέψη μου κατασκευάζει μια κρυφή, λαθραία παράταξη για τον εαυτό της στην ψυχή μου. Λέω πως πρέπει να σώζεται η πατρίδα, και σκέπτομαι πως πρέπει να πωληθεί. Ενθαρρύνω τους πολίτες να υπερασπιστούν την πατρίδα, ενώ καταστρώνω σχέδιο πώς την κατάλληλη στιγμή να στείλω την οικογένειά μου σε ασφαλή τόπο έξω από την πόλη, την οποία θα συντρίψει ο εχθρικός στρατός. Και πώς θα σηκώσω εγκαίρως τα χρήματά μου από την τράπεζα, την οποία θα ληστέψει ο εχθρικός στρατός και πώς θα στείλω τα έπιπλά μου σε ξένη χώρα, και πώς θα διασφαλίσω τη ζωή μου κάτω από τη στέγη οποιασδήποτε ξένης πρεσβείας και εντέλει το μέλλον μου θα στολίσω με εξουσία και πλούτο, προσφέροντας τις υπηρεσίες μου στον εχθρό.

Χα, απαίσια σκέψη! Θα ήθελα, εκείνη τη στιγμή που αγορεύω υπέρ πατριωτισμού στους συμπολίτες μου, μεμιάς να εμφανισθεί μπροστά τους ο μαγικός καθρέπτης, στον οποίο οι παριστάμενοι θα έβλεπαν την αηδιαστική προδοτική μου σκέψη. Η γλώσσα μου θα σώπαινε από έκπληξη. Το πρόσωπό μου θα έχανε το χρώμα του από τη ντροπή, τα πόδια μου δε θα μπορούσαν πλέον να κρατήσουν ένα ανάξιο πλάσμα. Θα έφευγα από τους ανθρώπους, περιφρονημένος ως ένα επιζήμιο πράγμα.

Θα μένατε έκπληκτοι, αν σας αποκαλυπτόταν στον καθρέπτη πόσα αγριόχορτα σκέψεων βρίσκονται ανάμεσα σε κάποια κομψά, καλοκτενισμένα και αρωματισμένα κεφάλια ανθρώπων.    

Μπροστά στον καθρέπτη των σκέψεων, πολλοί άνθρωποι μακράν ισχυρότεροι, επιφανέστεροι και εξυπνότεροι, θα έπρεπε, επίσης, να χαμηλώσουν το βλέμμα τους, όταν  έβλεπαν τις σκέψεις τους εκτεθειμένες στον καθρέπτη μπροστά σε πολυάριθμο ακροατήριο.

Κάποιοι αξιωματικοί θα προτιμούσαν να βγάλουν το πανωφόρι τους, παρά να δουν τις σκέψεις τους στον καθρέπτη, επειδή κάποιοι τους έχουν σκέψεις λιγότερο ελκυστικές από τη στολή τους και λιγότερο ιπποτικές από τη δουλειά τους.

Μερικοί βουλευτές με τίποτα δε θα ήθελαν να εμφανισθεί μπροστά τους στη Βουλή ο καθρέπτης, στον οποίο θα ζωγραφίζονταν οι σκέψεις τους κατά την περίοδο των σοβαρότερων ζητημάτων στη Βουλή. Επειδή μπροστά στα σοβαρότερα και μεγαλύτερα κρατικά ζητήματα στα κεφάλια μερικών βουλευτών περνούν οι πιο ασήμαντες και πιο γελοίες σκέψεις.

Μερικοί κρατικοί αξιωματούχοι θα προτιμούσαν περισσότερο να περπατά διαρκώς ο διάβολος μπροστά τους, παρά ένας καθρέπτης που θα έδειχνε τις σκέψεις τους. Επειδή οι σκέψεις μερικών αξιωματούχων είναι μακράν ανάξιες του βαθμού που φέρουν και της αξιοπρέπειας.

Λίγοι είναι οι νέοι άνθρωποι στην κοινωνία μας που θα μπορούσαν να περάσουν μια ολόκληρη μέρα χωρίς ευτελείς και αισχρές σκέψεις. Λίγοι είναι οι γηραιότεροι που οι καθημερινές τους σκέψεις θα ήταν σκέψεις σοφίας. Λίγοι είναι οι αγαθοεργοί των οποίων οι σκέψεις δε θα ήταν γεμάτες από κενοδοξία. Λίγοι είναι οι συγγραφείς και οι καλλιτέχνες των οποίων οι σκέψεις δεν είναι δηλητηριασμένες από τη μανία του μεγαλείου.

« Οι σκέψεις είναι αθώο πράγμα», θα πει κάποιος. « Οι σκέψεις δεν είναι ακόμα έργο και οι άνθρωποι κρίνονται από τα έργα τους». Δεν είναι έτσι, αδελφοί, ασφαλώς και δεν είναι. Οι σκέψεις  μάς δίνουν τον παλμό και την κατεύθυνση των έργων μας. Η πονηρή σκέψη είναι αρχή του κακού στον κόσμο. Η βρώμικη σκέψη λερώνει το νου, την καρδιά, τη γλώσσα και τα χέρια.

Ο Κάιν σκέφθηκε πως θα ήταν ευτυχέστερος χωρίς τον ενάρετο αδελφό του Άβελ. Αυτή η αισχρή σκέψη του λέρωσε αρχικά το νου, κατόπιν την καρδιά, μετά τη γλώσσα και τέλος τα χέρια.

Όποιες οι σκέψεις, τέτοια και τα έργα. Ματαιόδοξες σκέψεις-ματαιόδοξα έργα, αισχρές σκέψεις-αισχρά έργα, ανελέητες σκέψεις-ανελέητα έργα.

Και οι δικές μας σκέψεις θα καθρεπτιστούν στα έργα μας. Αλλά πριν από αυτό οι σκέψεις μας θα καθρεπτιστούν σ’ έναν μεγάλο καθρέπτη, όπου καθρεπτίζονται όλες, ακόμα και οι πιο κρυφές κινήσεις της ψυχής μας, στον καθρέπτη που καθρεπτίζεται και ολόκληρη η φύση. Αυτός ο καθρέπτης της φύσης και των σκέψεών μας είναι ο Θεός. Ο «ευγενής» κόσμος  που κάνει περίπατο τ’ απογεύματα, δεν υποψιάζεται καν ότι δίπλα του απλώνεται, είτε το θέλει είτε όχι, ένας αόρατος καθρέπτης στον οποίο καθρεπτίζονται οι σκέψεις του. Ιερείς με μη άγιες σκέψεις, αξιωματικοί με μικρόψυχες σκέψεις, πατριώτες με σκέψεις προδοτικές, βουλευτές με σκέψεις για προμήθειες, κρατικοί λειτουργοί με εμπορικές σκέψεις, ας γνωρίζουν ότι όλες τους οι σκέψεις είναι πολύ καλά γνωστές σ’ Εκείνον που πρέπει να φοβούνται και να ντρέπονται περισσότερο.

Το τέλειο Πνεύμα του Θεού είναι ταυτόχρονα και τέλειος καθρέπτης των σκέψεών μας. Ο φόβος απ’ αυτόν τον καθρέπτη ας αποτινάξει από την ψυχή μας όλες τις ευτελείς και αισχρές σκέψεις. Θέλετε η πίστη σας στον Θεό να είναι σταθερή και χρήσιμη, τότε οι σκέψεις σας πρέπει να είναι καθαρές και άγιες, όπως καθαρός και άγιος είναι ο Θεός. Διαφορετικά θα είστε πάντοτε ολιγόπιστοι. Θέλετε να γίνετε φίλοι της ανθρωπότητας, τότε οι σκέψεις σας πρέπει να είναι ευρείες όπως η ανθρωπότητα. Διαφορετικά θα είστε υποκριτές.

Θέλετε να είστε πατριώτες, πρέπει οι σκέψεις σας να είναι αφιερωμένες περισσότερο στη χώρα και το λαό που ζείτε και όχι στον εαυτό σας. Διαφορετικά θα ανήκετε κι εσείς σε εκείνους τους πολυάριθμους φωνακλάδες πατριώτες που εξαιτίας τους υποφέρει αυτή η χώρα.

Θέλετε να είστε άνθρωποι; Τότε πρέπει να πειθαρχήσετε, να ταξινομήσετε και να ανυψώσετε τις σκέψεις σας, πρέπει καθημερινά να παρατηρείτε τις σκέψεις σας σ’ έναν φανταστικό καθρέπτη. Είθε ο καθρέπτης του Πνεύματος του Θεού, στον οποίο όλα καθρεπτίζονται, να είναι πάντοτε παρών στο πνεύμα σας, να προηγείται των σκέψεών σας και έτσι να καταστεί μόνιμο καθαρτήριο των σκέψεών σας. Αμήν.

( « Σκέψεις στον καθρέπτη», από το βιβλίο « Οι κληρονόμοι του Ουρανού», αγ. Νικολάου Βελιμίροβιτς, εκδ. Παρρησία, 2016).

« Κρυφοκοιτάξτε στα μεσάνυχτα της ψυχής σας, αδέλφια μου° στο απώτατο βάθος, όπου μέσα στο σκοτάδι δημιουργούνται όλες οι καταιγίδες που σας ταράζουν. Εάν δείτε ως τα βάθη της ψυχής σας, έχετε σωθεί.» ( αγ. Νικόλαος Βελιμίροβιτς).

Άγιε ιεράρχα Νικόλαε, πρέσβευε στο Θεό για μας. Αμήν!

                                                                                               Κ.Σ.